Ung thư dạ dày là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến tại Việt Nam và nhiều quốc gia châu Á. Điều khiến nhiều người lo lắng là: “Ung thư dạ dày có di truyền không?” Nếu trong gia đình có người từng mắc bệnh, nguy cơ của bạn có cao hơn không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của bệnh, yếu tố di truyền, cũng như cách phát hiện sớm và phòng ngừa hiệu quả.
1. Ung thư dạ dày là như thế nào?
Ung thư dạ dày xảy ra khi tế bào niêm mạc dạ dày phát triển và tăng sinh mất kiểm soát, dẫn đến hình thành nên các khối u ác tính. Nếu không được phát hiện sớm, các tế bào này có thể xâm lấn xuyên qua thành dạ dày, tấn công các cơ quan lân cận và di căn theo đường máu hoặc hệ bạch huyết đến gan, phổi, xương.
Điểm nguy hiểm của ung thư dạ dày nằm ở chỗ bệnh thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện khi đã bước sang giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Khi khối u phát triển, gây ảnh hưởng đến hoạt động của dạ dày, người bệnh có thể cảm thấy:
● Đau âm ỉ vùng thượng vị
● Ăn nhanh no, đầy bụng kéo dài
● Buồn nôn, nôn
● Sụt cân không rõ nguyên nhân
● Đi ngoài phân đen hoặc có máu
Tuy nhiên, các triệu chứng này rất dễ nhầm lẫn với bệnh lý dạ dày thông thường như viêm dạ dày hoặc trào ngược, khiến nhiều người chủ quan.
Ung thư dạ dày tiến triển âm thầm và rất khó điều trị ở giai đoạn muộn
2. Ung thư dạ dày có di truyền không?
Câu trả lời cho câu hỏi ung thư dạ dày có di truyền không là có, nhưng chiếm tỷ lệ khá khiêm tốn.
2.1. Nguy cơ ung thư dạ dày do di truyền
Trên thực tế, ung thư dạ dày có thể liên quan đến yếu tố di truyền, nhưng tỷ lệ này không cao. Theo các nghiên cứu y khoa, chỉ khoảng 5-10% trường hợp ung thư dạ dày có yếu tố di truyền rõ ràng. Khoảng 90% trường hợp còn lại được gọi là ung thư dạ dày mắc phải, nảy sinh từ sự tác động của môi trường, lối sống và vi khuẩn HP trong quá trình sống.
Tỷ lệ ung thư dạ dày liên quan đến yếu tố di truyền chỉ chiếm 5-10% trường hợp
2.2. Các hội chứng di truyền liên quan
Nếu trong gia đình bạn có người mắc bệnh, có thể rơi vào hai trường hợp sau:
● Ung thư dạ dày di truyền khuếch tán (HDGC): Đây là hội chứng liên quan đến đột biến gen CDH1. Những người mang gen đột biến này có nguy cơ mắc ung thư dạ dày lên đến 70-80% trong suốt cuộc đời. Bệnh thường khởi phát rất sớm và có tính chất ác tính cao.
● Hội chứng Lynch: Mặc dù thường được biết đến với ung thư đại trực tràng, nhưng hội chứng Lynch cũng làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư dạ dày ở các thành viên trong gia đình.
● Tình trạng di truyền ảo: Đôi khi nhiều người trong một nhà cùng mắc bệnh không phải do di truyền gen, mà do cùng chung thói quen sinh hoạt (ăn mặn, ăn đồ muối chua, hút thuốc) hoặc cùng nhiễm vi khuẩn HP từ một nguồn.
Hội chứng Lynch làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày ở các thành viên trong gia đình
2.3. Khi nào yếu tố di truyền trở nên đáng lo?
Chuyên gia khuyến nghị bạn nên chủ động tầm soát ung thư dạ dày nếu có các yếu tố gia đình sau:
● Có từ 2 người thân trực hệ (bố mẹ, anh chị em) cùng mắc ung thư dạ dày.
● Người thân phát hiện mắc ung thư dạ dày ở độ tuổi dưới 50.
● Gia đình có tiền sử mắc kết hợp nhiều loại ung thư như ung thư dạ dày, vú, đại trực tràng hoặc nội mạc tử cung.
3. Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư dạ dày?
Phát hiện sớm đóng vai trò quyết định trong hiệu quả điều trị ung thư dạ dày. Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn đầu, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt 80–90%, cao hơn rất nhiều so với giai đoạn muộn. Hiện nay, có nhiều phương pháp tầm soát giúp phát hiện bệnh sớm, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng:
3.1. Nội soi dạ dày
Đây là tiêu chuẩn vàng trong tầm soát ung thư dạ dày. Nội soi cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc, phát hiện tổn thương nhỏ và thực hiện sinh thiết khi cần. Các công nghệ hiện đại như nội soi NBI giúp nhận diện tổn thương tiền ung thư với độ chính xác cao.
Nội soi dạ dày giúp nhận diện tổn thương tiền ung thư với độ chính xác cao
3.2. Xét nghiệm vi khuẩn HP
Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) là "thủ phạm" gây ra hơn 70% các ca ung thư dạ dày. Các phương pháp như test hơi thở C13/C14 hoặc xét nghiệm qua nội soi giúp xác định sự hiện diện của HP để điều trị triệt để, ngăn chặn tiến trình viêm loét dẫn đến ung thư.
3.3. Chuẩn đoán hình ảnh
Khi có nghi ngờ khối u, bác sĩ sẽ có thể chỉ định các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sau như chụp CT scan hoặc MRI vùng bụng để xác định chính xác vị trí, kích thước và độ xâm lấn của khối u vào thành dạ dày. Các phương pháp này cũng hỗ trợ trong tầm soát dấu hiệu di căn và đánh giá hiệu quả trong quá trình điều trị.
Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT để đánh giá chi tiết mức độ xâm lấn của khối u
3.4. Xét nghiệm dấu ấn ung thư trong máu
Xét nghiệm máu có thể hỗ trợ phát hiện các dấu ấn sinh học liên quan đến ung thư. Mặc dù không dùng để chẩn đoán xác định, nhưng phương pháp này có giá trị trong việc theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị.
4. Biện pháp phòng ngừa ung thư dạ dày
Yếu tố di truyền là không thể thay đổi nhưng bạn có thể chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ còn lại bằng cách áp dụng các biện pháp phòng ngừa sau.
4.1. Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ niêm mạc dạ dày và hạn chế nguy cơ ung thư. Dưới đây là những lưu ý giúp bạn xây dựng thực đơn vừa ngon miệng, vừa bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
● Hạn chế muối và thực phẩm muối chua: Dưa muối, cà muối, cá mắm chứa nhiều Nitrit – khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành Nitrosamine, một chất có khả năng gây ung thư cao.
● Tránh đồ nướng, hun khói, cháy xém: Các hợp chất sinh ra trong quá trình nướng ở nhiệt độ cao có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày và thúc đẩy hình thành tế bào ác tính.
● Tăng cường rau xanh và trái cây: Đặc biệt là các loại rau họ cải và thực phẩm giàu vitamin C, E giúp chống oxy hóa, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ dạ dày
4.2. Duy trì lối sống khoa học
Một lối sống lành mạnh không chỉ giúp phòng ngừa ung thư dạ dày mà còn nâng cao sức khỏe tổng thể:
● Tránh xa thuốc lá và hạn chế rượu bia: Đây là những tác nhân gây viêm mạn tính, làm suy yếu lớp bảo vệ niêm mạc dạ dày.
● Giữ cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì làm gia tăng nguy cơ ung thư, đặc biệt ở vùng tâm vị dạ dày.
● Kiểm soát căng thẳng: Stress kéo dài kích thích tăng tiết acid, dễ gây viêm loét dạ dày – một trong những yếu tố tiền ung thư.
Vận động thường xuyên giúp tăng cường sức khỏe thể chất và kiểm soát căng thẳng
4.3. Điều trị triệt để vi khuẩn HP
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày. Nếu kết quả xét nghiệm dương tính, bạn cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ để loại bỏ vi khuẩn này triệt để. Đây là việc làm bắt buộc, giúp bảo vệ dạ dày khỏe mạnh và ngăn ngừa nguy cơ ung thư.
4.4. Tầm soát ung thư dạ dày định kỳ
Khám và tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở giai đoạn rất sớm:
● Nên thực hiện 1–2 lần/năm, đặc biệt ở người trên 40 tuổi
● Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày cần tầm soát sớm hơn
● Nội soi dạ dày định kỳ giúp bạn luôn chủ động kiểm soát sức khỏe
Ung thư dạ dày có thể liên quan đến yếu tố di truyền, nhưng tỷ lệ không cao. Điều quan trọng là bạn cần hiểu rõ nguy cơ của bản thân để chủ động phòng ngừa và tầm soát từ sớm.
Nếu gia đình có từ 2 người thân trực hệ mắc ung thư hoặc bạn đang gặp các triệu chứng tiêu hóa kéo dài, đừng nên chần chừ. Việc kiểm tra sớm sẽ giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị thành công.
Tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1, các dịch vụ tầm soát ung thư dạ dày được triển khai với nhiều ưu điểm nổi bật:
● Hệ thống nội soi NBI hiện đại: Hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương với độ chính xác cao
● Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm: Trực tiếp thăm khám cùng các bác sĩ đầu ngành đến từ Bệnh viện Đại học Y Dược.
● Nội soi tiền mê nhẹ nhàng: Giảm cảm giác khó chịu, giúp khách hàng thoải mái hơn trong quá trình thực hiện
Liên hệ hotline 1900 6923 để đặt lịch tầm soát dạ dày và chủ động bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình ngay hôm nay!
