Ung thư dạ dày là một trong những căn bệnh ác tính phổ biến nhất tại Việt Nam, đứng hàng đầu về tỷ lệ mắc mới và tử vong trong các bệnh lý đường tiêu hóa. Điều đáng lo ngại là ở giai đoạn khởi phát, các tế bào ung thư phát triển rất âm thầm, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh lý dạ dày thông thường như viêm loét hay trào ngược. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện sớm triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu để tầm soát hiệu quả.

 

 

1. Nhận biết triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu

 Ở giai đoạn đầu, khối u còn khu trú ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc dạ dày. Vì chưa xâm lấn sâu nên biểu hiện lâm sàng không rõ ràng. Tuy nhiên, cơ thể vẫn gửi đi những “tín hiệu cảnh báo” nếu bạn chú ý kỹ. Dưới đây là 7 triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường gặp:

1.1. Đầy bụng, khó tiêu và nhanh no

 Cảm giác chướng bụng, ăn nhanh no hoặc khó tiêu sau bữa ăn là biểu hiện rất phổ biến. Nhiều người chủ quan cho rằng đây chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, tình trạng này có thể liên quan đến ung thư dạ dày. Khi khối u hình thành ở niêm mạc dạ dày, nó có thể làm giảm khả năng co bóp và tống xuất thức ăn, đồng thời thu hẹp thể tích chứa đựng của dạ dày, khiến người bệnh nhanh no dù ăn rất ít.

 Do đó, nếu tình trạng đầy bụng kéo dài nhiều tuần, tái diễn thường xuyên và không cải thiện dù đã điều chỉnh chế độ ăn hoặc dùng thuốc, bạn nên đi kiểm tra chuyên khoa tiêu hóa để loại trừ nguy cơ ung thư.

 Cảm giác đầy bụng dù không ăn no có thể cảnh báo dạ dày gặp vấn đề

1.2. Đau âm ỉ vùng thượng vị

 Đau vùng thượng vị là một trong những triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu dễ gặp nhưng không được chú ý. Người bệnh có thể cảm thấy đau lâm râm, nóng rát hoặc âm ỉ ở vùng trên rốn. Cơn đau không dữ dội nhưng dai dẳng, không theo chu kỳ rõ ràng nên dễ bị bỏ qua.

1.3. Buồn nôn, nôn nhẹ

 Buồn nôn thoáng qua, đặc biệt sau bữa ăn, có thể xuất hiện khi niêm mạc dạ dày bị tổn thương bởi khối u. Sự thay đổi chức năng vận động của dạ dày khiến thức ăn lưu lại lâu hơn, gây cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, triệu chứng này thường không nghiêm trọng hoặc người bệnh dễ nhầm lẫn nguyên nhân do chế độ ăn uống hoặc do thức ăn.

 Không nên chủ quan nếu bạn thường xuyên buồn nôn sau khi ăn dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống

1.4. Sụt cân nhẹ không rõ nguyên nhân

 Nếu cân nặng giảm bất thường từ 2-3kg trong vòng một tháng mà không do ăn kiêng hay tập luyện, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của nhiều bệnh lý ác tính, trong đó có ung thư dạ dày. Nguyên nhân do tế bào ung thư tiêu thụ năng lượng của cơ thể rất lớn để phục vụ quá trình tăng sinh khối u cũng như khối u chèn ép khiến dạ dày hoạt động kém hiệu quả, người bệnh ăn uống không ngon miệng.

 Cân nặng giảm bất thường từ 2-3kg một tháng là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý ác tính

1.5. Thiếu máu nhẹ, mệt mỏi

 Bên cạnh đó, khối u có thể gây chảy máu rỉ rả ở niêm mạc dạ dày – tình trạng xuất huyết vi thể mà mắt thường không nhận biết được. Hậu quả là người bệnh bị thiếu máu mạn tính với các biểu hiện như da xanh, chóng mặt, luôn cảm thấy uể oải, hụt hơi dù không làm việc nặng.

 Khối u phát triển khiến người bệnh tiêu hao nhiều năng lượng nên dễ mệt mỏi

1.6. Thay đổi thói quen đại tiện

 Khi khối u gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở niêm mạc dạ dày, máu sẽ chảy xuống đường tiêu hóa, bị dịch vị biến đổi màu sắc khiến phân có màu đen như nhựa đường hoặc màu cafe đặc. Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng xuất huyết tiêu hóa do ung thư.

 Điểm đáng lưu ý là các triệu chứng này không đặc hiệu và dễ nhầm với viêm dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, nếu các dấu hiệu kéo dài trên 2–3 tuần hoặc tái phát nhiều lần, bạn nên đi kiểm tra chuyên khoa tiêu hóa.

2. Cơ hội chữa trị ung thư dạ dày giai đoạn đầu có cao không?

 Ung thư dạ dày nếu được phát hiện và điều trị sớm, đặc biệt ở giai đoạn đầu, tiên lượng sống rất khả quan. Ở giai đoạn đầu, khối u còn giới hạn ở niêm mạc, chưa xâm lấn lớp cơ hay di căn hạch. Theo thống kê, tỷ lệ bệnh nhân ung thư gan giai đoạn đầu sống trên 5 năm lên đến 90% nếu điều trị đúng phương pháp.

 Việc can thiệp ở giai đoạn này thường nhẹ nhàng hơn. Các bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp can thiệp tối thiểu, giúp bệnh nhân giữ lại được phần lớn (hoặc toàn bộ) dạ dày. Điều này đảm bảo chất lượng cuộc sống sau điều trị, giúp người bệnh ăn uống và sinh hoạt gần như bình thường.

 Ngược lại, nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn khi khối u đã xâm lấn sâu vào thành dạ dày, lan đến hạch bạch huyết hoặc di căn xa, tiên lượng sống giảm rõ rệt và việc điều trị trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Chính vì vậy, nhận biết sớm triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là yếu tố quyết định đến cơ hội sống còn.

 Phát hiện và can thiệp ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm đem lại cơ hội chữa khỏi cao hơn

3. Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư dạ dày giai đoạn đầu

 Việc nhận biết ung thư dạ dày giai đoạn đầu dựa trên các triệu chứng không thể chính xác hoàn toàn. Do đó, cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm là tầm soát chủ động bằng các phương pháp cận lâm sàng hiện đại.

3.1. Nội soi dạ dày

 Nội soi dạ dày là tiêu chuẩn vàng giúp phát hiện sớm bất thường niêm mạc. Bác sĩ có thể quan sát trực tiếp các vùng nghi ngờ, phát hiện tổn thương nhỏ chỉ vài milimet mà siêu âm hoặc chụp CT khó thấy được. Hiện nay, nội soi không đau giúp giảm cảm giác khó chịu, tăng sự hợp tác của người bệnh và nâng cao hiệu quả tầm soát.

3.2. Sinh thiết và giải phẫu bệnh

 Trong quá trình nội soi, nếu phát hiện vùng niêm mạc bất thường, bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ (sinh thiết) để soi dưới kính hiển vi. Đây là tiêu chuẩn để xác định có tế bào ung thư hay không.

3.3. Xét nghiệm tìm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)

 Nhiễm vi khuẩn HP là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư dạ dày. Vi khuẩn này gây viêm mạn tính niêm mạc, lâu dài có thể dẫn đến teo niêm mạc và dị sản ruột – những tổn thương tiền ung thư. Phát hiện và điều trị triệt để HP giúp giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành ung thư.

 Phát hiện và điều trị triệt để HP dạ dày giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư

3.4. Xét nghiệm máu ẩn trong phân (FIT)

 Giúp phát hiện tình trạng xuất huyết tiêu hóa vi thể (lượng máu cực nhỏ thoát ra từ khối u mà mắt thường không nhìn thấy). Nếu kết quả dương tính, bệnh nhân thường được chỉ định nội soi ngay để tìm nguyên nhân.

3.5. Chụp CT-Scan hoặc siêu âm nội soi

 Khi đã xác định có tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT-Scan hoặc siêu âm nội soi để đánh giá độ xâm lấn của khối u vào các lớp thành dạ dày và kiểm tra hạch bạch huyết xung quanh.

 Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT Scan để đánh giá chi tiết mức độ xâm lấn của khối u

4. Ai nên chủ động tầm soát ung thư dạ dày?

 Theo khuyến nghị của chuyên gia tiêu hóa, những nhóm sau thuộc diện nguy cơ cao và nên chủ động tầm soát:

 ●     Người trên 40 tuổi.

 ●     Người có tiền sử viêm loét dạ dày mạn tính.

 ●     Người có người thân mắc ung thư dạ dày.

 ●     Người nhiễm HP kéo dài hoặc tái nhiễm nhiều lần.

 ●     Người hút thuốc lá.

 ●     Người thường xuyên uống rượu bia.

 ●     Người có chế độ ăn nhiều thực phẩm muối chua, hun khói.

 Đối với nhóm nguy cơ cao, nội soi định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn đầu.

 Người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử mắc bệnh dạ dày mạn tính cần chủ động tầm soát sớm

5. Các phương pháp điều trị ung thư dạ dày giai đoạn đầu

 Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư dạ dày giai đoạn đầu phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: vị trí khối u, kích thước tổn thương, độ xâm lấn vào thành dạ dày, tình trạng hạch bạch huyết và thể trạng chung của người bệnh.

 Ở giai đoạn sớm, mục tiêu điều trị là loại bỏ hoàn toàn khối u, bảo tồn tối đa chức năng tiêu hóa và giảm nguy cơ tái phát lâu dài. Dưới đây là những phương pháp điều trị được áp dụng phổ biến hiện nay:

5.1. Cắt hớt niêm mạc qua nội soi (ESD/EWR)

 Cắt hớt niêm mạc qua nội soi (EMR) và bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD) là những kỹ thuật tiên tiến dành cho ung thư dạ dày còn khu trú ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, chưa xâm lấn sâu và chưa di căn hạch. Bác sĩ sử dụng ống nội soi mềm qua đường miệng, dùng các dụng cụ chuyên dụng để bóc tách và loại bỏ hoàn toàn khối u. Nhờ đó, bệnh nhân hồi phục rất nhanh và không có vết mổ trên da.

5.2. Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn

 Trong trường hợp khối u có kích thước lớn hơn hoặc nghi ngờ xâm lấn lớp dưới niêm mạc, phẫu thuật nội soi sẽ được ưu tiên. Bác sĩ thực hiện cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày kèm nạo vét hạch thông qua các lỗ nhỏ trên thành bụng.

 Phẫu thuật nội soi hạn chế tối đa xâm lấn và mất máu nên rút ngắn thời gian nằm viện so với mổ hở truyền thống. Do vết mổ nhỏ nên người bệnh cũng không lo lắng để lại sẹo xấu.

 Phẫu thuật nội soi hạn chế tối đa xâm lấn và mất máu giúp phục hồi nhanh hơn

5.3. Hóa trị bổ trợ

 Ở một số bệnh nhân có yếu tố nguy cơ tái phát (ví dụ: xâm lấn sâu hơn dự đoán ban đầu hoặc phát hiện vi di căn hạch), hóa trị bổ trợ sau phẫu thuật có thể được chỉ định nhằm mục đích tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại.

5.4. Liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch

 Những phương pháp này giúp tấn công chính xác tế bào ung thư mà ít ảnh hưởng đến tế bào lành, đồng thời tăng hiệu quả điều trị toàn diện. Tuy nhiên, đối với ung thư dạ dày giai đoạn đầu thuần túy, nhiều bệnh nhân có thể chỉ cần can thiệp ngoại khoa hoặc nội soi mà không phải sử dụng đến các phương pháp toàn thân phức tạp này.

6. Biện pháp phòng ngừa ung thư dạ dày hiệu quả

 Ung thư dạ dày là bệnh lý nguy hiểm nhưng bạn hoàn toàn có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh bằng cách điều chỉnh lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa ung thư dạ dày được các chuyên gia khuyến nghị:

 ●     Điều trị nhiễm khuẩn HP (Helicobacter Pylori): Đây là tác nhân hàng đầu gây viêm loét và dẫn đến ung thư dạ dày. Hãy thăm khám và điều trị dứt điểm nếu bạn dương tính với vi khuẩn này.

 ●     Hạn chế thực phẩm nguy cơ cao: Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến niêm mạc dạ dày. Bạn nên hạn chế các loại thực phẩm muối chua, hun khói, chế biến sẵn vì có thể tạo ra các hợp chất nitrosamine – yếu tố liên quan đến nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.

 ●     Không hút thuốc lá: Thuốc lá làm tổn thương niêm mạc dạ dày và thúc đẩy quá trình đột biến tế bào. Việc bỏ thuốc lá không chỉ giảm nguy cơ ung thư dạ dày mà còn bảo vệ toàn bộ hệ tiêu hóa và tim mạch.

 ●     Hạn chế rượu bia: Uống rượu bia thường xuyên làm tổn thương niêm mạc dạ dày, tăng tình trạng viêm và nguy cơ biến đổi tế bào. Hạn chế hoặc tránh sử dụng rượu bia là cách bảo vệ dạ dày hiệu quả.

 ●     Tăng cường rau xanh và trái cây tươi: Rau xanh và trái cây giàu chất xơ, vitamin C và các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi tác nhân gây đột biến.

 ●     Duy trì cân nặng hợp lý và vận động thường xuyên: Thừa cân, béo phì có thể làm tăng tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể. Tập thể dục đều đặn và duy trì cân nặng ổn định giúp cải thiện chức năng miễn dịch và giảm nguy cơ ung thư.

 ●     Tầm soát định kỳ: Đối với người thuộc nhóm nguy cơ cao (trên 40 tuổi, có tiền sử viêm loét mạn tính, nhiễm HP kéo dài, có người thân mắc ung thư dạ dày…), nội soi định kỳ theo khuyến nghị của bác sĩ là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất.

 Kiểm soát các yếu tố nguy cơ và thăm khám định kỳ là chìa khóa để phòng ngừa tối đa ung thư dạ dày

 Triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường âm thầm và dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, chính giai đoạn này lại là “thời điểm vàng” để điều trị khỏi bệnh. Việc lắng nghe cơ thể, không chủ quan với những dấu hiệu bất thường kéo dài và chủ động tầm soát định kỳ sẽ giúp bạn tăng cơ hội sống khỏe mạnh lâu dài.

 Nếu bạn đang lo lắng về các triệu chứng tiêu hóa mình gặp phải, hãy đến Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để được các chuyên gia hàng đầu thăm khám và tư vấn. Tại phòng khám, bạn còn có cơ hội tiếp cận các phương pháp chẩn đoán mới nhất như nội soi tiêu hóa không đau, chụp CT/MRI, xét nghiệm máu chính xác. Liên hệ hotline 1900 6923 để đặt lịch hẹn ngay hôm nay!