Răng khôn là những chiếc răng mọc cuối cùng trên hàm, thường xuất hiện ở độ tuổi trưởng thành khi xương hàm đã phát triển ổn định. Do vị trí nằm sâu phía trong và không phải lúc nào cũng có đủ khoảng trống để mọc thẳng, răng khôn có thể gây đau, viêm nướu, sâu răng hoặc ảnh hưởng đến răng kế cận. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần nhổ răng khôn. Trong bài viết này, PKBVDHYD1 sẽ giải đáp thắc mắc răng khôn có cần nhổ không và những một số điều cần lưu ý.
1. Răng khôn là gì?
Răng khôn, còn gọi là răng số 8 hay răng hàm lớn thứ ba, là nhóm răng mọc ở vị trí trong cùng của mỗi bên hàm. Một người có thể có tối đa 4 răng khôn, gồm 2 răng ở hàm trên và 2 răng ở hàm dưới. Tuy nhiên, không phải ai cũng có đủ 4 răng khôn, thậm chí một số người không có răng khôn hoặc răng không mọc hoàn toàn.
Răng khôn thường bắt đầu mọc trong khoảng 17–25 tuổi, khi xương hàm và các răng khác đã phát triển tương đối hoàn chỉnh. Chính vì mọc khá muộn nên khoảng trống còn lại trên cung hàm có thể không đủ để răng khôn mọc thẳng và hoàn toàn. Tùy cấu trúc hàm và hướng mọc, răng khôn có thể mọc thẳng, mọc nghiêng, mọc ngang, mọc một phần hoặc bị kẹt hoàn toàn trong xương hàm.
Vị trí của răng khôn nằm sâu phía trong khiến việc chải răng và làm sạch kẽ răng khó khăn hơn. Nếu răng chỉ mọc một phần, phần nướu phủ lên răng có thể tạo thành một khoảng nhỏ dễ tích tụ thức ăn và vi khuẩn. Ngoài ra, khi răng khôn mọc lệch hoặc không đủ khoảng trống, răng có thể gây áp lực lên răng kế cận hoặc làm tổn thương mô nướu xung quanh.
Tuy nhiên, răng khôn không phải lúc nào cũng là răng cần loại bỏ. Nếu răng mọc thẳng, có đủ khoảng trống, chức năng bình thường, không gây bệnh và có thể vệ sinh tốt, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi thay vì nhổ.
Răng khôn là nhóm răng mọc ở vị trí trong cùng của mỗi bên hàm
2. Răng khôn có cần nhổ không?
Không phải tất cả răng khôn đều cần nhổ. Quyết định nhổ răng phụ thuộc vào hướng mọc, vị trí của răng, khả năng vệ sinh, tình trạng mô xung quanh và nguy cơ gây biến chứng.
2.1. Những trường hợp thường được chỉ định nhổ răng khôn
Bác sĩ nha khoa sẽ chỉ định nhổ răng khi nhận thấy chiếc răng này gây biến chứng hoặc có nguy cơ tàn phá cấu trúc răng kế cận.
● Răng khôn mọc lệch, mọc ngang hoặc bị kẹt: Khi xương hàm không có đủ khoảng trống, răng khôn thường có xu hướng mọc nghiêng, mọc nằm ngang hoặc kẹt lại dưới nướu. Tình trạng này gây áp lực trực tiếp lên răng số 7, làm tăng nguy cơ sâu răng, tụt nướu và tổn thương mô xương xung quanh.
● Răng khôn gây viêm nướu (viêm lợi trùm) tái diễn: Răng mọc một phần sẽ tạo ra vạt nướu che phủ, hình thành "túi chứa" khiến thức ăn rất dễ mắc lại. Nếu tình trạng sưng đau, viêm quanh chân răng khôn tái phát nhiều lần, bác sĩ sẽ cân nhắc nhổ bỏ để triệt tiêu dứt điểm ổ viêm.
● Răng khôn bị sâu hoặc tổn thương không thể phục hồi: Do nằm ở vị trí sâu nhất trong khoang miệng, việc đưa bàn chải vào làm sạch rất khó khăn. Nếu răng khôn bị sâu nặng, vỡ lớn và không còn giữ giá trị chức năng ăn nhai đáng kể, phương án nhổ bỏ là chỉ định tối ưu nhất.
● Răng khôn ảnh hưởng tiêu cực đến răng kế cận: Răng mọc lệch tạo thành kẽ hở bất thường với răng số 7. Vùng tiếp xúc này rất dễ bị dắt thức ăn, lâu dần sẽ làm tàn phá và gây sâu hỏng chiếc răng nhai chính (răng số 7).
● Xuất hiện nang hoặc tổn thương bệnh lý liên quan: Trong một số trường hợp, răng khôn mọc ngầm sâu trong xương hàm có thể phát triển thành các u nang nha chu hoặc các tổn thương xương hàm nguy hại khác. Bác sĩ sẽ phát hiện bất thường này qua phim X-quang và đưa ra kế hoạch can thiệp kịp thời.
Răng khôn thường có xu hướng mọc nghiêng gây đau dữ dội
2.2. Trường hợp có thể không cần nhổ răng khôn?
Nếu răng khôn mọc thẳng, mọc đầy đủ, có đủ khoảng trống, tham gia chức năng ăn nhai và có thể vệ sinh tốt, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi thay vì nhổ. Điều này có nghĩa rằng việc có răng khôn không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải nhổ. Quyết định cuối cùng cần dựa trên thăm khám trực tiếp và hình ảnh X-quang để đánh giá chính xác vị trí, hướng mọc và mối liên quan với các cấu trúc xung quanh.
Răng khôn mọc thẳng và có đủ khoảng trống có thể không cần nhổ
3. Nhổ răng khôn có ảnh hưởng gì không?
Nhổ răng khôn là một thủ thuật nha khoa phổ biến. Tuy nhiên, mức độ khó và nguy cơ sau nhổ phụ thuộc vào vị trí, hướng mọc, hình dạng chân răng và mối liên quan của răng với các cấu trúc thần kinh, xoang hàm.
3.1. Những biểu hiện thường gặp sau nhổ răng khôn
Sau thủ thuật, người bệnh có thể gặp một số biểu hiện như đau, sưng vùng má hoặc nướu, chảy máu nhẹ và khó há miệng. Đây là những phản ứng thường gặp trong quá trình lành thương và mức độ có thể khác nhau tùy độ khó của ca nhổ.
Tình trạng đau và sưng thường rõ hơn trong những ngày đầu rồi giảm dần. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về cách chăm sóc vết nhổ, chế độ ăn uống và sử dụng thuốc nếu được kê đơn.
Trong thời gian này, nên giữ vệ sinh khoang miệng theo hướng dẫn nhưng tránh tác động mạnh trực tiếp vào vùng vết thương. Đồng thời, không tự ý sử dụng thuốc hoặc áp dụng các phương pháp dân gian lên vị trí vừa nhổ răng.
Tình trạng đau và sưng thường rõ hơn trong những ngày đầu rồi giảm dần
3.2. Nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến các răng khác không?
Thông thường, nhổ răng khôn không làm ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai nếu các răng còn lại khỏe mạnh. Răng khôn cũng không phải là răng bắt buộc phải có để duy trì chức năng ăn nhai bình thường. Ngược lại, nếu răng khôn mọc lệch gây tổn thương răng số 7 hoặc thường xuyên gây viêm, việc xử lý răng khôn theo chỉ định có thể giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng về lâu dài.
Nhổ răng khôn không làm ảnh hưởng đến chức năng của các răng khác
3.3. Nhổ răng khôn có nguy hiểm không?
Mặc dù là thủ thuật an toàn, việc nhổ răng khôn vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu không được khảo sát kỹ lưỡng và thực hiện đúng kỹ thuật. Một số biến chứng có thể gặp phải như:
● Nhiễm trùng: Có thể xảy ra tại vùng vết nhổ, đặc biệt khi việc chăm sóc sau thủ thuật không đúng cách.
● Chảy máu kéo dài: Một lượng máu nhỏ sau nhổ có thể xuất hiện, nhưng nếu chảy máu kéo dài hoặc không kiểm soát được cần được bác sĩ kiểm tra.
● Viêm huyệt ổ răng: Có thể gây đau nhiều tại vị trí nhổ và thường xuất hiện sau vài ngày nếu cục máu đông bảo vệ vết thương bị mất hoặc không hình thành đầy đủ.
● Tổn thương răng hoặc mô lân cận: Trong một số trường hợp phức tạp, răng khôn có thể nằm gần răng số 7, xương hàm hoặc các cấu trúc giải phẫu khác nên có nguy cơ ảnh hưởng đến vùng lân cận trong quá trình thực hiện.
Chính vì vậy, bạn không nên chủ quan lựa chọn địa chỉ nhổ răng chỉ dựa vào giá thành rẻ. Việc thăm khám trực tiếp với bác sĩ Chuyên khoa Răng Hàm Mặt giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại là yếu tố quyết định sự an toàn tuyệt đối cho sức khỏe của bạn.
4. Khi nào cần thăm khám răng khôn?
Nếu bạn có dấu hiệu mọc răng khôn, đừng đợi đến khi cơn đau dữ dội xuất hiện mới đi kiểm tra. Hãy sắp xếp lịch khám Nha khoa hoặc Chuyên khoa Răng Hàm Mặt ngay khi nhận thấy các dấu hiệu sau:
4.1. Các dấu hiệu cảnh báo cần đi khám răng khôn ngay
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường dưới đây, bạn cần nhanh chóng đến gặp bác sĩ để được xử lý kịp thời.
● Đau nhức và sưng tấy: Cảm giác đau âm ỉ hoặc dữ dội xuất hiện ở vùng trong cùng của xương hàm; mô nướu bao phủ sưng đỏ, căng mọng, nóng rát hoặc kèm theo phản ứng sốt nhẹ.
● Khó khăn khi há miệng và ăn nhai: Cơ hàm bị căng cứng, cảm giác vướng víu hoặc đau buốt rõ rệt mỗi khi há miệng to, nói chuyện, nhai thức ăn hoặc nuốt nước bọt.
● Hơi thở có mùi hôi hoặc có vị đắng tấy: Đây là dấu hiệu cho thấy thức ăn bị mắc kẹt lâu ngày ở kẽ răng khôn không được làm sạch đang phân hủy, hoặc vạt nướu xung quanh bị viêm nhiễm gây chảy mủ.
Không nên trì hoãn thăm khám nếu bạn bị đau nhức dữ dội
4.2. Thăm khám định kỳ ở độ tuổi mọc răng khôn
Ngay cả khi hoàn toàn chưa cảm nhận được bất kỳ cơn đau hay sự khó chịu nào, bạn vẫn nên duy trì thói quen thăm khám nha khoa định kỳ trong độ tuổi từ 17 đến 25. Thông qua hình ảnh X-quang, bác sĩ sẽ đánh giá được mầm răng khôn, dự báo chính xác hướng mọc (thẳng, lệch hay ngầm) và xây dựng kế hoạch can thiệp chủ động trước khi chiếc răng này kịp gây tổn thương cho răng số 7 hay cấu trúc xương hàm.
Duy trì thăm khám nha khoa định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề bất thường về răng miệng
Răng khôn có cần nhổ không phụ thuộc vào vị trí mọc và ảnh hưởng của nó đối với khoang miệng. Những răng khôn mọc thẳng, có đủ khoảng trống, không gây bệnh và có thể vệ sinh tốt có thể được theo dõi định kỳ. Ngược lại, răng mọc lệch, mọc ngầm, gây viêm tái diễn, sâu răng hoặc ảnh hưởng đến răng kế cận thường cần được bác sĩ đánh giá để cân nhắc nhổ bỏ.
Nếu bạn đang gặp phải những phiền toái do răng khôn gây ra, hãy đến ngay Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để được chẩn đoán và điều trị an toàn. Phòng khám sở hữu đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại hỗ trợ chẩn đoán chính xác và tư vấn điều trị tối ưu.
Liên hệ hotline 1900 6923 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch hẹn thăm khám tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 ngay hôm nay!
