Nhằm giúp người dân và bệnh nhân nắm rõ các quy định mới nhất liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ khi tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT), chúng tôi xin tổng hợp và thông báo những nội dung chính sau đây.
1. Văn bản luật hiện hành
Luật Bảo hiểm y tế hiện nay là kết quả của quá trình sửa đổi, bổ sung qua nhiều giai đoạn:
- Luật BHYT năm 2008 (Luật số 25/2008/QH12): văn bản gốc quy định chính sách, chế độ BHYT.
- Luật BHYT sửa đổi năm 2014 (Luật số 46/2014/QH13): điều chỉnh, bổ sung một số điều của Luật năm 2008.
- Luật BHYT sửa đổi năm 2024 (Luật số 51/2024/QH15): văn bản mới nhất, được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2024, chính thức có hiệu lực toàn bộ từ ngày 1/7/2025.
2. Nghị định hướng dẫn thi hành
Nghị định số 188/2025/NĐ-CP
Ban hành ngày 01/7/2025, có hiệu lực từ ngày 15/8/2025, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật BHYT. Một số nội dung nổi bật:
- Mở rộng và quy định rõ hơn các nhóm đối tượng tham gia BHYT.
- Quy định chi tiết mức đóng, mức hỗ trợ đóng, trách nhiệm và phương thức đóng BHYT cho từng nhóm đối tượng, ưu tiên nhóm yếu thế, khó khăn.
- Hướng dẫn cụ thể các trường hợp người bệnh được thanh toán trực tiếp khi tự mua thuốc, thiết bị y tế (ví dụ: thuốc thuộc Danh mục thuốc hiếm do Bộ Y tế ban hành).
- Thống nhất tỷ lệ chi từ quỹ BHYT: 92% số tiền đóng bảo hiểm y tế cho khám bệnh, chữa bệnh và 8% số tiền đóng bảo hiểm y tế cho quỹ dự phòng và chi tổ chức và hoạt động bảo hiểm y tế.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, giám định và thanh toán chi phí khám chữa bệnh (sử dụng CCCD gắn chip, VNeID, VssID khi đi khám chữa bệnh).
Nghị định số 161/2026/NĐ-CP
Ban hành ngày 15/5/2026, quy định mức lương cơ sở mới. Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng từ 2.340.000 đồng/tháng lên 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo việc điều chỉnh hàng loạt mức đóng, mức hưởng, mức cùng chi trả và mức thanh toán trực tiếp của BHYT.
3. Thông tư liên quan
Thông tư số 01/2025/TT-BYT: Một số điều cần lưu ý:
- Trường hợp lưu trú, thủ tục khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế quy định
- Chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế
- Chuyển người bệnh về cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cấp ban đầu nơi người bệnh đăng ký khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu để điều trị, quản lý, theo dõi đối với các bệnh mạn tính
- Hồ sơ chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
4. Những điểm mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026
Căn cứ Công văn số 302/CSYT-CĐ (ngày 01/6/2026) và Công văn số 2166/BHXH-CSYT (ngày 26/6/2026) của Bảo hiểm xã hội Việt Nam:
a) Mở rộng quyền lợi khám chữa bệnh ngoại trú: Người bệnh tự đi khám chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và cấp chuyên sâu sẽ được quỹ BHYT chi trả 50% mức hưởng trong phạm vi được hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh còn lại ngoài danh mục quy định tại Thông tư 01/2025/TT-BYT — thay vì không được thanh toán như trước đây.
b) Điều chỉnh mức thanh toán trực tiếp (theo lương cơ sở mới 2.530.000 đồng/tháng): Theo Điều 57 Nghị định 188/2025/NĐ-CP:
c) Điều chỉnh mức đóng BHYT hộ gia đình: Mức đóng BHYT hộ gia đình được điều chỉnh tương ứng theo mức lương cơ sở mới (căn cứ khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP và khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP).
5. Giấy tờ cần xuất trình khi khám chữa bệnh BHYT
Theo Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT khi khám chữa bệnh cần xuất trình một trong các hình thức sau:
- Căn cước/Căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ BHYT.
- Thẻ BHYT bản điện tử hoặc bản giấy.
- Trường hợp hệ thống chưa tra cứu được thông tin thẻ BHYT thì phải xuất trình thẻ BHYT bản giấy.
Khuyến nghị
Người dân nên chủ động cập nhật thông tin thẻ BHYT trên VNeID/VssID, theo dõi các văn bản hướng dẫn mới nhất từ cơ quan Bảo hiểm xã hội tại địa phương để đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh đầy đủ, kịp thời.
Nguồn tham khảo
1. Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung số 51/2024/QH15, ngày 27/11/2024.
2. Luật Bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12, ngày 14/11/2008 và các luật sửa đổi, bổ sung (Luật số 32/2013/QH13, 46/2014/QH13, 97/2015/QH13, 35/2018/QH14, 68/2020/QH14, 30/2023/QH15).
3. Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – vanban.chinhphu.vn
4. Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ, quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
5. Thông tư số 01/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, quy định danh mục bệnh được quỹ BHYT thanh toán khi khám chữa bệnh ngoại trú.
6. Công văn số 302/CSYT-CĐ ngày 01/6/2026 của Ban Thực hiện chính sách BHYT, Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
7. Công văn số 2166/BHXH-CSYT ngày 26/6/2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hướng dẫn thực hiện mức hưởng BHYT theo mức lương cơ sở mới.
8. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (xaydungchinhsach.chinhphu.vn) — "Những quy định liên quan đến bảo hiểm y tế có hiệu lực từ 01/7/2026".
9. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (xaydungchinhsach.chinhphu.vn) — "Hướng dẫn mức hưởng BẢO HIỂM Y TẾ theo lương cơ sở mới 01/7/2026".
Bài viết mang tính chất tổng hợp thông tin từ các văn bản pháp luật hiện hành, chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo. Để biết chi tiết áp dụng cho từng trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cơ quan Bảo hiểm xã hội tại địa phương hoặc tham khảo trực tiếp văn bản pháp luật gốc.