MẸ BẦU BỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KỲ CẦN LÀM GÌ?

Tiểu đường thai kỳ là một rối loạn chuyển hóa khá phổ biến, thường xuất hiện ở tam cá nguyệt thứ 2 hoặc 3, khiến cho lượng đường trong máu cao bất thường. Nếu không được kiểm soát, tiểu đường thai kỳ có thể gây ra một số tai biến sản khoa nguy hiểm. Vậy cụ thể mẹ bầu bị đái tháo đường cần làm gì để đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây!

1. Bệnh đái tháo đường thai kỳ (hay tiểu đường thai kỳ) là gì?

Bệnh đái tháo đường thai kỳ là hiện tượng mức đường trong máu cao bất thường ở phụ nữ mang thai. Đây là bệnh lý thường xuất hiện từ tuần thai từ 24 – 28. Tuy nhiên, nếu bệnh không được chẩn đoán kịp thời và điều trị đúng cách, có thể gây nguy cơ biến chứng đái tháo đường tuýp 2 trong tương lai. Không chỉ mẹ bầu bị ảnh hưởng mà ngay cả trẻ cũng có nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường. Tất cả đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé.

Bệnh đái tháo đường thai kỳ là gì?

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Đái tháo đường thai kỳ được định nghĩa là tình trạng rối loạn dung nạp glucose ở bất kỳ mức độ nào. Bệnh này khởi phát hoặc được phát hiện lần đầu tiên trong lúc phụ nữ mang thai. Theo Bộ Y tế nhận định, phụ nữ mang thai bị bệnh đái tháo đường thai kỳ thường không chú ý, phát hiện muộn khá nhiều, ảnh hưởng sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Để bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi, phụ nữ mang thai cần hiểu rõ về bệnh đái tháo đường: nguyên nhân và các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra để chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời.

2. Triệu chứng của bệnh đái tháo đường thai kỳ?

Phụ nữ mang thai bị bệnh đái tháo đường thai kỳ ít khi có biểu hiện triệu chứng rõ rệt, và thường được chẩn đoán bởi bác sĩ thông qua các buổi khám thai định kỳ.

Bệnh đái tháo đường thai kỳ có thể gây tăng cân nhanh chóng ở phụ nữ mang thai

Dưới đây là một số triệu chứng có thể xuất hiện như:

● Khát nước liên tục và đi tiểu bất thường với tần suất nhiều lần trong ngày

● Cảm thấy mệt mỏi hơn bình thường

● Thị lực yếu hơn bình thường

● Ngáy khi ngủ (đối với phụ nữ không thường xuyên ngủ ngáy)

● Tăng cân nhanh chóng, bất thường so với khuyến cáo.

Trên đây là một số triệu chứng có thể xuất hiện ở phụ nữ mang thai mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ. Tuy nhiên, không xuất hiện các triệu chứng trên, phụ nữ cũng có thể bị mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ. Nhưng nếu mẹ bầu đang gặp phải các triệu chứng bất thường, hãy chú ý quan sát và đăng ký thăm khám sớm với các chuyên gia y tế để được chẩn đoán kịp thời và nâng cao hiệu quả điều trị.

3. Nguyên nhân gây đái tháo đường thai kỳ

Khi mẹ bầu ăn, thực phẩm đi vào cơ thể sẽ bị phân hủy từ trạng thái carbohydrate thành đường glucose. Đường này sẽ được hấp thụ vào máu và di chuyển đến các tế bào cung cấp năng lượng để duy trì hoạt động. Tuy nhiên để hấp thụ đường vào tế bào thì cần hormone insulin – hormone này do tuyến tụy tiết ra, giúp vận chuyển glucose vào các tế bào.

Nhau thai là cơ quan cung cấp dinh dưỡng và oxy cho em bé. Nhau thai sẽ tiết ra các hormone góp phần nuôi dưỡng và phát triển bào thai. Tuy nhiên, cũng có một vài hormone được tiết ra khiến cơ thể của mẹ bầu bị kháng insulin (hay khó sử dụng insulin do tụy tiết ra)

Mẹ bầu bị bệnh đái tháo đường thai kỳ có dấu hiệu tăng cân rất nhanh khi mang thai

Khi lượng đường trong máu cao bất thường, tuyến tụy phải sản xuất ra nhiều insulin hơn bình thường để ổn định đường máu. Tuy nhiên khi cơ thể mẹ bầu đã kháng insulin, tuyến tụy lại không thể sản xuất ra đủ insulin để chuyển hóa đường trong cơ thể. Lúc này, lượng đường trong máu tăng lên bất thường gây bệnh đái tháo đường thai kỳ ở thai phụ.

Phụ nữ mang thai có nguy cơ bị bệnh đái tháo đường thai kỳ cao hơn nếu:

● Mẹ bầu bị thừa cân hay cơ thể bị béo phì trước khi mang thai

● Mẹ bầu có dấu hiệu tăng cân rất nhanh (bất thường) trong thai kỳ

● Thai phụ có người thân trong gia đình là cha mẹ, anh chị em có tiền sử bị bệnh đái tháo đường tuýp 2

● Mẹ bầu có lượng đường trong máu cao bất thường. Tuy nhiên, điều này vẫn chưa đủ để chẩn đoán mẹ bầu bị bệnh đái tháo đường thai kỳ. Trường hợp này được gọi là tiền tiểu đường

● Mẹ bầu có tiền sử mắc bệnh ở lần mang thai trước

● Thai phụ ở độ tuổi trên 35 tuổi

● Thai phụ từng sinh một hoặc nhiều con có cân nặng hơn 4kg

● Mẹ bầu từng bị thai lưu, con sinh ra bị dị tật hay sinh non;

● Thai phụ đã hoặc đang mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

4. Biến chứng của đái tháo đường thai kỳ

Bệnh đái tháo đường thai kỳ gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Nếu không được phát hiện, chẩn đoán bệnh và điều trị kịp thời, bệnh đái tháo đường thai kỳ có thể gây biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Bệnh đái tháo đường thai kỳ có thể gây dị tật bẩm sinh cho thai nhi

Dưới đây là một số biến chứng của bệnh đái tháo đường thai kỳ có thể ảnh hưởng đến thai nhi như:

● Thai to và tăng trưởng quá mức: Khi xuất hiện tình trạng thai nhi tăng trưởng quá nhanh và cân nặng cũng tăng lên nhanh chóng một cách bất thường (thường là trên 4kg). Nguyên nhân có thể do lượng đường (glucose) trong máu của mẹ bầu cao hơn mức bình thường. Điều này dẫn đến nguy cơ cả mẹ và bé bị chấn thương trong lúc hoặc không thể sinh thường, cần can thiệp y khoa.

● Sinh non: Nguy cơ chuyển dạ sớm và ngày chào đời của bé sớm hơn ngày sinh dự kiến có thể xảy ra khi lượng đường trong máu tăng cao bất thường. Trường hợp khác có thể xảy ra khi mẹ bầu được bác sĩ đưa ra khuyến nghị tiến hành sinh sớm vì thai nhi đã tăng trưởng quá lớn.

● Thai nhi bị khó thở nghiêm trọng: Nguy cơ mắc hội chứng suy hô hấp (hội chứng gây khó thở ở người) có thể xuất hiện ở trẻ sinh non từ mẹ bầu mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ.

● Thi nhi bị hạ đường huyết (hay lượng đường trong máu thấp): Mẹ bầu bị mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ có thể ảnh hưởng thai nhi có nguy cơ hạ đường huyết sau khi chào đời. Nguy hiểm hơn, bệnh có thể gây co giật cho trẻ. Để hạn chế biến chứng nguy hiểm xảy ra, nên bổ sung đường cho bé ngay bằng cách cho bé ăn hoặc truyền dung dịch cần thiết qua đường tĩnh mạch.

● Thai nhi bị dị tật bẩm sinh.

● Thai nhi bị tử vong ngay sau khi được mẹ sinh ra

● Tăng hồng cầu, vàng da ở trẻ sơ sinh.

● Khi trưởng thành, trẻ có nguy cơ bị béo phì và mắc bệnh tiểu đường tuýp 2

● Thai chết lưu: Thai nhi có thể bị tử vong trước hoặc ngay sau khi sinh nếu bệnh đái tháo đường thai kỳ ở mẹ bầu không được kiểm soát tốt và điều trị đúng cách.

Thai phụ bị bệnh đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ bị tiểu đường tuýp 2 khi về già

Ở thai phụ bị bệnh đái tháo đường trong thai kỳ cũng có nguy cơ biến chứng nguy hiểm như:

● Thai phụ bị tăng huyết áp khi mang thai và tiền sản giật: Tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật là hai biến chứng vô cùng nghiêm trọng của thai kỳ. Hai biến chứng này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng cả mẹ và con.

● Không sinh thường (sinh mổ): Bệnh tiều đường thai kỳ khiến thai nhi tăng trưởng quá mức và quá to. Vì thế, ở nhiều trường hợp, mẹ bầu sẽ phải tiến hành sinh mổ.

● Tăng nguy cơ sinh non ở thai phụ

● Thai phụ có nguy cơ sảy thai tự nhiên cao

● Thai phụ có nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiết niệu tăng

● Trong tương lai mẹ bầu có thể bị tiểu đường: Trong lần mang thai tiếp theo, thai phụ có thể bị tái phát bệnh tiểu đường thai kỳ. Ngoài ra, khi về già, mẹ bầu có nguy cơ bị bệnh tiểu đường tuýp 2, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

5. Phương pháp điều trị bệnh đái tháo đường thai kỳ

Bệnh đái tháo đường nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé. Vì thế, thai phụ cần kiểm soát và duy trì lượng đường trong máu ở mức an toàn. Điều này giúp bảo vệ sức khỏe của bản thân và thai nhi ngay sau khi bệnh tiểu đường thai kỳ đã được chẩn đoán bởi các chuyên gia y tế.

Dưới đây là một số cách có thể kiểm soát và duy trì lượng đường trong máu hiệu quả:

Xây dựng chế độ ăn uống khoa học cho người bệnh tiểu đường

Khi xây dựng chế độ ăn uống cho người bị đái tháo đường thai kỳ cần đáp ứng 2 yêu cầu quan trọng như duy trì lượng đường trong máu ở mức an toàn và cung cấp đủ năng lượng, chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi.

Thường xuyên tập thể dục thể thao lành mạnh

Mẹ bầu có thể được bác sĩ khuyến nghị tập thể dục nhiều hơn nếu sức khỏe của cả mẹ và bé đều ổn định. Tập thể dục thường xuyên sẽ giúp cơ thể thai phụ sản xuất và sử dụng insulin hiệu quả hơn. Điều này giúp kiểm soát tốt lượng đường trong máu, cải thiện tình trạng bệnh đái tháo đường thai kỳ.

Ăn uống khoa học cải thiện tình trạng bệnh đái tháo đường thai kỳ

Thường xuyên thực hiện các kiểm tra lượng đường trong máu

Mẹ bầu sẽ được hướng dẫn cách thường xuyên tự kiểm tra lượng đường trong máu. Đặc biệt, kiểm tra trước và sau bữa ăn 1 – 2 giờ. Điều này giúp đánh giá hiệu quả của quá trình điều trị bệnh tiểu đường thai kỳ. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá được mức độ hiệu quả của phác đồ điều trị.

Uống thuốc theo đơn và chỉ định từ bác sĩ

Sau khi thay đổi lối sống từ tập thể dục, chế độ ăn uống khoa học theo sự hướng dẫn của bác sĩ mà lượng đường trong máu của bạn vẫn cao, bác sĩ sẽ kê thuốc kiểm soát đường trong máu, Lúc này, phương pháp tiêm insulin cũng được bác sĩ cân nhắc sử dụng. Tuy nhiên, sau khi sinh con an toàn, mẹ bầu sẽ được bác sĩ yêu cầu kiểm tra lượng đường trong máu để chắc chắn rằng chỉ số đã trở lại bình thường. Sau đó, thai phụ cần thực hiện kiểm tra đường huyết sau sinh 4-12 tuần và kiểm tra định kỳ mỗi năm.

Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng không hiếm gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc chủ động ăn uống khoa học, vận động hợp lý và theo dõi đường huyết thường xuyên sẽ giúp mẹ bầu duy trì một thai kỳ khỏe mạnh, đồng thời bảo vệ sự phát triển toàn diện cho em bé.

Để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé, việc thăm khám và theo dõi cùng bác sĩ chuyên khoa là vô cùng quan trọng. Tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1, mẹ bầu sẽ được:

● Tầm soát và chẩn đoán sớm đái tháo đường thai kỳ

● Tư vấn dinh dưỡng và lối sống cá nhân hóa

● Theo dõi thai kỳ sát sao cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm

Liên hệ Hotline 1900 6923 để được tư vấn và đặt lịch ngay hôm nay!