CẢM CÚM: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CÁCH ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG NGỪA

Cảm cúm là một bệnh lý đường hô hấp do virus cúm gây ra, có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. Việc nhận biết sớm triệu chứng và thăm khám bác sĩ kịp thời đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa biến chứng và hỗ trợ điều trị hiệu quả. Cùng Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!

1. Thế nào là bệnh cảm cúm?

Bệnh cảm cúm là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp thường gặp do virus cúm gây ra. Bệnh cảm cúm có thể kéo dài từ 7-10 ngày và có thể lây lan nhanh chóng do virus cúm lân lan qua đường hô hấp. Bệnh cảm cúm thường bùng phát mạnh vào mùa xuân (tháng 11 - tháng 4), đặc biệt ở nơi đông người như nhà trẻ, trường học.

Thông thường, người bệnh cảm cúm có thể hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, ở người già và trẻ nhỏ, bệnh cảm cúm có thể biến chứng nguy hiểm và gây tử vong. Do sự biến đổi kháng nguyên của virus cúm nên nhiều chủng mới có thể được tạo ra, gây tái nhiễm bệnh nhiều lần. Từ đó, miễn dịch đặc hiệu sẽ giảm dần theo thời gian dẫn đến không có miễn dịch chéo giữa phân type virus cúm và các type.

Theo nghiên cứu tại trường Đại học ở Hoa Kỳ, bệnh cúm là một bệnh nhiễm virus rất dễ lây lan của hệ hô hấp. Bệnh có thể gây sốt cao, đau nhức cơ thể, ho và các triệu chứng khác.

Bệnh cảm cúm là gì?

Hầu hết trẻ em bị cúm trong vòng chưa đầy một tuần. Nhưng một số trẻ bị bệnh nặng hơn và có thể cần phải điều trị tại bệnh viện. Bệnh cảm cúm cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng phổi (viêm phổi) hoặc tử vong.

Theo thống kê của WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) đã chỉ ra rằng, có khoảng 1 tỷ trường hợp hàng năm bị mắc cúm mùa. Trong số đó có 3-5 triệu người nhiễm bệnh nặng, ước tính số ca tử vong do cúm lên đến 250.000 – 500.000 ca mỗi năm.

2. Nguyên nhân gây bệnh cảm cúm ở người

Dưới đây là một số nguyên nhân có thể gây bệnh cảm cúm ở người, bạn cần đặc biệt lưu ý như:

Virus cúm có thể lây truyền từ người này qua người khác thông qua sự tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn nhỏ có chứa virus cúm trong không khí. Chúng được phát tán ra môi trường bên ngoài khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Các giọt bắn nhỏ có chứa virus cúm bay lơ lửng trong môi trường không khí và vô tình rơi vào mũi, miệng của người xung quanh. Từ đó, chúng bắt đầu thâm nhập vào đường hô hấp ở người và gây bệnh cảm cúm.

Ngoài ra, thời tiết cũng là một trong các nguyên nhân có thể gây bệnh cảm cúm ở người. Hệ miễn dịch ở người có thể bị suy yếu ở thời điểm giao mùa dẫn đến chúng ta có thể dễ mắc bệnh cảm cúm hơn. Đặc biệt, không khí lúc hanh khô, lúc ẩm và lúc giao mùa thu sang đông có thể khiến virus sinh sôi mạnh và gây bệnh cảm cúm.

Virus cúm gây bệnh ở trẻ, có thể tồn tại lâu ở môi trường bên ngoài. Vì thế, trẻ có thể bị nhiễm virus cúm thông qua tiếp xúc trực tiếp như chạm tay vào đồ chơi, tay nắm cửa, ly cốc có chứa virus gây bệnh. Đồng thời, trẻ cũng có thể đã chạm tay lên mũi, miệng, mắt của mình sau khi có sự tiếp xúc cơ thể với trẻ bị bệnh cảm cúm.

Nguyên nhân gây bệnh cảm cúm ở người

Người bệnh có thể lây lan bệnh cảm cúm bắt đầu từ 1 ngày trước khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh. Thời gian lây bệnh có thể kéo dài 1 tuần hay có thể lâu hơn ở trẻ nhỏ. Chính vì khả năng lây truyền nhanh chóng, hàng năm, bệnh cảm cúm có thể tiến triển thành dịch bệnh. Ngoài ra, virus cúm cũng có khả năng lây lan từ gia cầm sang người.

3. Triệu chứng của bệnh cảm cúm

Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, độ tuổi và cơ địa của từng người, triệu chứng cảm cúm có thể khác nhau ở mỗi người. Dưới đây là một số triệu chứng của bệnh cảm cúm, người bệnh có thể gặp phải như:

Sốt: Người bị bệnh cảm cúm có thể bị sốt cao và sốt liên tục.
Đau đầu: Đau đầu là triệu chứng thường gặp của bệnh cảm cúm. Người bệnh có thể thấy đau ở đỉnh đầu và vùng thái dương.
Đau mắt: Khi mắc bệnh cảm cúm, người bệnh có thể bị cay khóe mắt, đau nhức mắt hay bị viêm kết mạc mắt
Rét run: Người bệnh cảm cúm có thể bị ớn lạnh, sợ gió, rét run cùng với sốt. Đây là triệu chứng thường gặp trong bệnh cúm bội nhiễm (cúm bội nhiễm là tình trạng người bệnh đang nhiễm virus cúm và đồng thời nhiễm thêm vi khuẩn đường hô hấp)

Khát nước, vã mồ hôi: Khi triệu chứng sốt giảm, người bệnh có thể cảm thấy khát nước và bị vã mồ hôi trên cơ thể.

Ho: Người bị cảm cúm có thể xuất hiệu triệu chứng ho có đờm trắng hoặc ho khan, khàn giọng.

Chảy nước mũi hay nghẹt mũi: Người bệnh có thể bị khụt khịt, nghẹt mũi ở cả 1 hay 2 bên mũi hoặc bị chảy nước mũi có màu trong suốt.
Cơ thể đau nhức: Đau nhức toàn thân có thể là triệu chứng của bệnh cảm cúm, khiến người bệnh không muốn di chuyển và cảm thấy mệt mỏi.

Tiêu hóa bị rối loạn: Số ít người bệnh cảm cúm có thể bị chán ăn, đắng miệng, tiêu chảy hoặc buồn nôn.

Khi gặp các triệu chứng trên, không phải ai cũng mắc bệnh cảm cúm. Tuy nhiên, nếu cơ thể đang gặp phải các triệu chứng bất thường, người bệnh nên nhanh chóng thăm khám cùng bác sĩ để được điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Các triệu chứng thường gặp của bệnh cảm cúm

Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), bệnh cảm cúm diễn biến ngày càng nguy hiểm, ở mức báo động với số ca mắc bệnh và số ca tử vong không ngừng tăng. Ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tuổi khi mắc bệnh cảm cúm, là đối tượng có nguy cơ cao bị biến chứng nghiêm trọng.

4. Điều trị bệnh cảm cúm như thế nào?

Khi gặp phải các triệu chứng bất thường hay nghi ngờ bản thân mắc bệnh cảm cúm, người bệnh không nên tự ý điều trị. Thay vào đó, hãy thăm khám cùng bác sĩ để được chẩn đoán tình trạng bệnh một cách chính xác.

Dưới đây là một số phương pháp điều trị bệnh cảm cúm có thể được bác sĩ áp dụng cho người bệnh như:

Điều trị bệnh cảm cúm bằng cách sử dụng thuốc

Dưới đây là một số loại thuốc điều trị bệnh cảm cúm có thể được bác sĩ chỉ định cho người bệnh như:

Thuốc giảm đau: Thuốc paracetamol hay các loại thuốc tương tự giúp hạ sốt, giảm đau nhẹ, nhức đầu và đau họng là loại thuốc có thể được bác sĩ kê đơn điều trị cho người bệnh. Tuy nhiên, paracetamol cần được sử dụng theo sự hướng dẫn của bác sĩ với liều lượng thích hợp. Nếu không, thuốc có thể gây tổn thương gan.
Thuốc xịt thông mũi: Thuốc xịt thông mũi là loại thuốc thường được sử dụng phổ biến nhưng có thể gây tình trạng viêm mạn tính ở màng nhầy hay có thể gây tác dụng phụ.

Phương pháp điều trị bệnh cảm cúm

Điều trị bệnh cảm cúm không sử dụng thuốc

Bên cạnh việc sử dụng thuốc theo đúng liều lượng theo kê đơn của bác sĩ, người bệnh có thể cải thiện các triệu chứng của bệnh cảm cúm theo các biện pháp sau:

Thường xuyên bổ sung nước cho cơ thể, đặc biệt khi đang bị sốt cao.
Bổ sung đủ chất, các loại vitamin hay điện giải cần thiết cho cơ thể qua chế độ ăn uống khoa học, tiêu thụ các loại trái cây, rau củ.
Nghỉ ngơi nhiều.

Nếu sau khi uống thuốc hạ sốt nhưng nhiệt độ cơ thể vẫn chưa hạ xuống, người bệnh có thể lau người bằng khăn mềm, có thấm nước ấm.

Tóm lại, hiệu quả điều trị sẽ tăng nếu người bệnh thăm khám cùng bác sĩ và được chẩn đoán bệnh kịp thời. Vì thế, chúng ta không nên lơ là các triệu chứng bất thường, tốt hơn, có thể chủ động thăm khám sức khỏe tổng quát định kỳ để tầm soát bệnh sớm nhất có thể.

5. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh cảm cúm?

Tiêm ngừa vaccine phòng bệnh cảm cúm

Để bảo vệ sức khỏe hiệu quả trước các tác nhân gây bệnh cảm cúm, tiêm ngừa vaccine phòng bệnh là biện pháp hiệu quả nhất. Theo khuyến cáo của chuyên gia y tế, đối tượng nên tiêm vaccine phòng ngừa cảm cúm hàng năm bao gồm:

Trẻ em ở tháng thứ 6 đến dưới 5 tuổi.
Người cao tuổi, phụ nữ mang thai
Người mắc bệnh mạn tính về hô hấp, tim mạch và tiểu đường.
Người có hệ miễn dịch đang bị suy giảm do điều trị, bị suy thận hoặc mắc bệnh HIV/AIDS.

Theo thời gian, virus cúm thường biến đổi liên tục nên khả năng vaccine bảo vệ người có thể bị giảm. Vì vậy, chúng ta nên tiêm ngừa vaccine cúm nhắc lại mỗi năm để tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức khỏe đề kháng.

Tiêm ngừa vaccine phòng bệnh cảm cúm

Hình thành thói quen và lối sống khoa học

Để giảm thiểu nguy cơ lây lan của virus cúm, bạn có thể một số biện pháp như:

Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay đúng cách trước và sau khi ăn, rửa sạch sẽ với xà phòng.
Khi ra đường, nên đeo khẩu trang y tế để hạn chế sự lây nhiễm virus cúm trong không khí.
Giữ gìn phòng tắm và nhà bếp sạch sẽ, hạn chế sự sinh sôi và phát triển của virus.

Không nên bơi ở hồ bơi không hợp vệ sinh, không sạch sẽ.
Tránh tiếp xúc, gần gũi với người bị bệnh cảm cúm, tốt nhất nên giữ khoảng cách 2 mét tối thiểu với người bệnh.

Nên ăn thực phẩm đã chín kỹ, nấu sôi và ăn nhiều trái cây chống oxy hóa, tăng sức đề kháng ở người.
Thường xuyên tập thể dục và duy trì lối sống lành mạnh.

Chủ động tầm soát – đặt lịch khám ngay tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.